Anasayfa › Teknik SEO
Teknik Seo
Teknik SEO, sitenin sunucu ayarlarını ve Google’ın sayfaları okuyabilmesini düzenler: saat dilimi ve tarih ayarlarının neden denetlendiği, yayın tarihi ileri bir güne ayarlanan yazıların aramada nasıl göründüğü, sunucu hata kayıtlarının hangi sorunları gösterdiği ve sayfaların önbellekte ne kadar süre tutulacağının nasıl belirlendiği.
Teknik SEO Sitenin Saat Dilimi ve Tarih Ayarlarını Neden Denetler?
WordPress, sitenin saatini Ayarlar menüsündeki Genel ekranında tek bir seçenekle belirler. Tarihin sayfada nasıl yazılacağı da aynı ekrandan seçilir. Her yazının ve sayfanın yayımlanma ve değiştirilme anı bu saate göre kaydedilir. Teknik SEO bu ayarları denetler, çünkü aynı kayıt sitenin birçok bölümüne ve oradan Google’a ulaşır. Seçenek yanlışsa hata tek sayfada kalmaz; kayıttan beslenen her yerde aynı sapma görülür.
Tarih dört yerde kullanılır. Birincisi başlığın altındaki tarih satırıdır. İkincisi yapılandırılmış veridir: sayfanın türünü, tarihlerini ve yazarını Google’a ayrı alanlarda bildiren kod. Üçüncüsü XML site haritasıdır; site haritası, Google’a sitenin adreslerini ve her adresin son değişiklik gününü bildiren dosyadır. Dördüncüsü RSS akışıdır: yeni yazıları sırasıyla yayımlayan ve başka uygulamaların okuduğu liste. Dördü de sitenin içeriğini tutan veritabanındaki aynı kayıttan üretilir.
Saat seçeneği kurulumda gelen değerde bırakıldığında Türkiye saatiyle uyuşmayabilir. Bu durumda kayıtlar gerçek andan birkaç saat ileride ya da geride tutulur. Gece yarısına yakın yayımlanan bir yazı, tarih satırında bir önceki ya da bir sonraki günle görünebilir. Zamanlanan yazılar da beklenen saatten farklı bir saatte yayına girer. Site haritasındaki değişiklik tarihi de aynı sapmayı taşır.
Google, sonuçta gösterdiği tarihi tek bir kaynaktan almaz; görünen tarih satırına, yapılandırılmış veriye ve sayfadaki öteki işaretlere birlikte bakar. Google’ın tarihlerle ilgili belgesi, saat de yazılıyorsa bu saatin doğru bölgeye göre verilmesini ister. Belge, görünen tarih ile yapılandırılmış verideki tarihin birbirini tutmasını da önerir. Site haritasındaki değişiklik tarihini ise yalnızca tutarlı olduğunda ve gerçeği yansıttığı doğrulanabildiğinde kullandığını açıklar.
Kontrol üç karşılaştırmayla yapılır. Önce Genel ekranındaki yerel saat, o anın gerçek saatiyle karşılaştırılır. Ardından yeni yayımlanmış bir yazının tarih satırı, yazının panelde görünen yayın anıyla yan yana konur. Sonra aynı yazının yapılandırılmış verisi Google’ın Zengin Sonuçlar Testi aracında, site haritasındaki satırı da tarayıcıda okunur. Kaynaklardan biri farklı bir gün gösteriyorsa sapmanın hangi ayardan geldiği bu sırayla bulunur.
Düzeltmede saat seçeneği, sabit bir saat farkı yerine işletmenin bulunduğu ülkenin saatini izleyen bir şehir seçilerek ayarlanır. WordPress, şehir seçildiğinde o bölgenin saat değişikliklerini kendiliğinden uygular. Sunucunun kendi saati bu ayardan bağımsızdır; sunucu kayıtlarındaki zamanlar okunurken bu fark hesaba katılır. Teknik SEO çalışmasında bulunan sapmalar, etkilenen sayfalarla birlikte denetim raporuna yazılır; düzeltmeler, onay vermeniz için aylık iş listesinde sıralanır.
Yayın Tarihi İleri Bir Güne Ayarlanan Yazılar Aramada Nasıl Görünür?
WordPress’te bir yazının yayın tarihi düzenleyicinin yan panelinden ileri bir güne alınabilir. Bu durumda Yayımla düğmesi Zamanla düğmesine dönüşür ve yazı zamanlanmış duruma geçer. Zamanlanmış yazı, belirlenen an gelene kadar sitenin herkese açık bölümünde yer almaz. Aramadaki görünüm üç duruma göre değişir: yazının beklediği süre, yayına girdiği an ve yayımlanmış bir sayfada ileri bir tarihin görünmesi.
Bekleme süresinde yazının adresi oturum açmamış ziyaretçilere ve Googlebot’a 404 yanıtı döner. Googlebot, sayfaları Google adına indiren tarama programıdır; 404 ise adreste yayımlanmış bir sayfa bulunmadığını bildiren koddur. Yazı bu sürede site haritasında, RSS akışında ve kategori listelerinde yer almaz. Bu nedenle Google sayfanın içeriğini göremez ve onu dizine ekleyemez. Dizin, Google’ın arama sonuçlarına alabileceği sayfaları tuttuğu kayıttır.
Yayın anı geldiğinde yazıyı WordPress’in zamanlanmış görev sistemi yayına alır. Bu sistem gerçek bir saatle değil, siteye gelen isteklerle çalışır: bir sayfa açıldığında bekleyen görevler kontrol edilir. O saatte ziyaret yoksa yazı ilk ziyaretle yayına girer. Sistem kapatılmışsa ya da isteği engellenmişse yazı zamanlanmış durumda kalır. Bu durumda sunucunun yönetim panelinden, WordPress’in görev sistemini düzenli aralıklarla çalıştıran bir görev kurulur.
Yayın anında yazı site haritasına, RSS akışına ve kategori sayfasına eklenir. Google yeni adresi bu bağlantılardan ve site haritasından bulur. Search Console, sitenin aramadaki kaydını ve hatalarını raporlayan ücretsiz Google aracıdır; içindeki URL Denetimi aracı, tek tek adreslerin tarama ve dizin durumunu verir. Yeni yazının dizine eklenmesi bu araçtan ayrıca istenebilir. Sayfadaki tarih satırı ve yapılandırılmış veri, zamanlanırken seçilen günü taşır.
İleri tarih yayımlanmış bir sayfada da görünebilir. Tema ya da siteye sonradan kurulan bir eklenti, tarih satırına elle girilen bir alanı yazdırıyor olabilir. Yapılandırılmış veriye sayfanın anlattığı etkinliğin günü yazılmış olabilir. Google’ın tarih belgesi gelecek tarih kullanılmamasını, tarihin yayın ya da güncellenme anını göstermesini ister. Kaynaklar çelişirse Google sonuçta başka bir tarih gösterebilir ya da tarih göstermeyebilir.
Yayımlanmış bir yazının tarihi sonradan ileri bir güne alınırsa WordPress yazıyı yeniden zamanlanmış duruma geçirebilir. Bu durumda adres o güne kadar 404 yanıtı verir; Googlebot bu sürede gelirse sayfa dizinden çıkabilir. Teknik SEO kontrolünde yazılar listesinin üstündeki Zamanlanmış süzgeci ve Sayfa dizine ekleme raporundaki bulunamadı satırı birlikte okunur. Beklenmeyen kayıtlar denetim raporuna adresleriyle yazılır.
Sunucu Hata Kayıtları Hangi Sorunları Gösterir?
Hata kaydı, sunucunun ve sitenin yazılımının çalışırken karşılaştığı sorunları yazdığı dosyadır. Her isteği listeleyen erişim kaydından ayrıdır; yalnızca ters giden işleri tutar. Bir satırda sorunun zamanı, önem derecesi, açıklaması ve sorunun çıktığı dosya ya da adres bulunur. Satırların bir kısmını sunucu yazılımı, bir kısmını WordPress, tema ve eklentiler yazar. Kayıt, ekranda hiçbir iz bırakmayan sorunları da tutar.
En ağır satırlar ölümcül hatalardır. Ölümcül hata, kodun çalışmayı tamamen durdurduğu ve sayfanın üretilemediği durumdur. Sunucu bu durumda 500 yanıtı verir; 500, sunucunun isteği tamamlayamadığını bildiren koddur. Ziyaretçi boş bir ekran ya da WordPress’in kritik hata uyarısını görür. Kayıt satırı hatanın hangi eklentinin ya da temanın dosyasında çıktığını gösterir. Hata bir güncellemeden sonra başladıysa kayıttaki zaman, güncellemenin yapıldığı anla karşılaştırılır.
Kaynak sorunları ikinci gruptur. Her işlemin kullanabileceği bellek ve çalışma süresi sunucuda sınırlıdır. Büyük bir görsel işlenirken ya da toplu içe aktarma sırasında bu sınır aşılabilir. O zaman işlem yarıda kesilir ve kayda bellek ya da süre hatası düşer. Veritabanına bağlanılamadığında WordPress bağlantı hatası sayfası gösterir. Aynı anda gelen istekler karşılanamazsa sunucu, hizmetin geçici olarak verilemediğini bildiren 503 yanıtını döner.
Üçüncü grup uyarılar ve bildirimlerdir. Bunlar sayfanın üretilmesini durdurmaz; artık önerilmeyen bir kod yazımını ya da eksik bir değeri kullanan kodu işaret eder. Hata gösterimi açık bırakılmışsa bu satırlar sayfanın içine de yazılır. O zaman Googlebot ve ziyaretçi sayfa metninde uyarı yazısını görür; uyarı sunucudaki klasör adlarını da açığa çıkarır. Canlı sitede hatalar ekrana değil, yalnızca kayda yazılır.
Google tarafında bu sorunlar Search Console’da görünür. Tarama istatistikleri raporu, Googlebot isteklerine verilen yanıtları türlerine göre ayırır. Sayfa dizine ekleme raporu sunucu hatası veren adresleri listeler. Google, sunucu hata verdiğinde ya da yavaşladığında taramayı azalttığını açıklar. Hata uzun süre devam ederse daha önce dizine eklenmiş adresler dizinden çıkarılabilir. Rapordaki tarih ve adres, kayıttaki satırla eşleştirilerek nedene ulaşılır.
Kayıtlar iki yerden okunur: sunucunun yönetim panelindeki hata kaydı bölümü ve WordPress’in ayarla açılan kendi hata dosyası. Bazı sunucu sorunlarını WordPress’in Site Sağlığı ekranı da listeler. Ölümcül hatada WordPress yönetici e-posta adresine bir kurtarma bağlantısı da gönderir. Teknik SEO incelemesinde satırlar kaynağına göre gruplanır ve tekrar sayısıyla birlikte denetim raporuna yazılır. Kaynağı belirlenen hataların düzeltilmesi aylık iş listesine konur.
Sayfaların Önbellekte Ne Kadar Tutulacağı Nasıl Belirlenir?
Önbellek, sunucunun hazırladığı sayfanın ya da tarayıcının indirdiği dosyanın bir kopyasının tutulmasıdır. Kopya, saklama süresi dolana kadar kaynağa yeniden gidilmeden kullanılır. Kopyalar üç katmanda bulunur: sunucunun sayfa önbelleği, CDN ve ziyaretçinin tarayıcısı. CDN, içerik dağıtım ağı demektir; kopyalar ağın birçok bölgedeki sunucularında tutulur. Her katmanın süresi ayrı yerden ayarlanır. Teknik SEO bu süreleri dosya türüne ve içeriğin değişme sıklığına göre belirler.
Tarayıcı ve CDN için süreyi sunucu belirler. Sunucu, gönderdiği her dosyanın yanına ekranda görünmeyen yanıt başlıkları ekler. Bunlardan biri kopyanın ne kadar saklanacağını ve yalnızca ziyaretçinin cihazında mı, CDN’de de mi tutulacağını söyler. Bu değer sunucu ayarlarından, bir önbellek eklentisinden ya da CDN panelinden verilir. Sunucudaki sayfa önbelleğinin süresi ise eklentinin ayarındadır. Süre dolan sayfa bir sonraki istekte yeniden üretilir.
Seyrek değişen dosyalara uzun süre verilir: görseller, yazı tipleri, JavaScript ve stil dosyaları. Stil dosyası yerleşimi, JavaScript ise etkileşimi belirler. WordPress, temanın ve eklentilerin yüklediği bu dosyaların adresine bir sürüm eki koyar. Eklenti ya da tema güncellendiğinde adres değişir ve tarayıcı yeni dosyayı indirir. Görsel dosyası sunucuda aynı adla değiştirilirse bu ek oluşmaz; tarayıcı eski kopyayı süre dolana kadar göstermeye devam eder.
Sayfaların kendisine kısa süre verilir, çünkü metin, menü ve tarih bilgisi sık değişir. Kısa süre dolduğunda tarayıcı sayfanın değişip değişmediğini sunucuya sorar; değişmemişse sunucu sayfayı yeniden göndermez. Ziyaretçiye göre değişen sayfalar hiç önbelleğe alınmaz: oturum açılan bölümler ve form sonucu ekranları. Bazı formlar sayfaya süresi sınırlı bir güvenlik değeri yazar; sayfa bu süreden uzun saklanırsa form gönderilemeyebilir.
Süre dolmadan kopyayı silmeye önbelleği boşaltma denir. Önbellek eklentisi, ayarı açıksa bir yazı güncellendiğinde o yazının, anasayfanın ve ilgili kategori sayfalarının kopyasını siler. CDN’deki kopya ayrıca temizlenir. Google, sayfanın son görünümünü oluşturmak için stil ve JavaScript dosyalarını indirir ve kendi tarafında saklar. Belgelerine göre bu sırada sunucunun saklama talimatını dikkate almayabilir. Google bu yüzden dosya adının içerik değiştikçe değişmesini önerir.
Süreler ölçülerek kontrol edilir. Chrome’un geliştirici araçları açıldığında Ağ sekmesi, her dosyanın önbellekten mi sunucudan mı geldiğini ve yanıt başlıklarındaki süreyi gösterir. Google’ın PageSpeed Insights aracı da saklama süresi kısa olan dosyaları ayrı bir bulguda listeler. Bulgular dosya türleriyle birlikte denetim raporuna yazılır. Süre değişiklikleri onayınızdan sonra uygulanır; sonuç bir sonraki aylık raporda yeniden ölçülerek gösterilir.
WordPress’te saat ayarını düzelttikten sonra eski yazılarımın tarihleri de değişir mi?
Çoğu durumda değişmez. WordPress her yazının yayın anını hem yerel saatle hem evrensel saatle ayrı ayrı saklar ve ayar değiştiğinde eski kayıtları yeniden hesaplamaz. Ayardan sonra son yazılarınızdan birkaçının sayfadaki tarihini ve yapılandırılmış verisini karşılaştırın. Tutarsız görünen yazının tarihini düzenleyicideki yayın tarihi alanından düzeltin.
Bir yazının yayın tarihini geçmiş bir güne alırsam Google onu eski bir yazı olarak mı görür?
WordPress yazıyı hemen yayımlar, ancak arşivlerde ve listelerde seçtiğiniz günün sırasına yerleştirir; yazı son yazılar bölümünde görünmeyebilir. RSS akışında da yazı bu tarihe göre sıralanır. Google’ın tarih belgesi ise tarihin sayfanın gerçek yayın ya da güncellenme anını göstermesini ister. Gerçek yayın gününden farklı bir tarih bu isteğe uymaz.
Hata kayıt dosyam çok büyüdü; bu dosyayı silmem siteye zarar verir mi?
Dosyanın kendisini silmek sitenin çalışmasını etkilemez; yeni satırlar için dosya yeniden oluşturulur. Silmeden önce son satırları ayrı bir yere kaydedin, çünkü hatanın kaynağı bu satırlarda yazar. Aynı uyarı tekrar ediyorsa dosya yeniden büyür. WordPress’in hata dosyası herkese açık bir klasörde duruyorsa dışarıdan indirilebilir; konumunu kontrol edin.
CDN kullanıyorum; saklama süresini eklentide mi yoksa CDN panelinde mi ayarlamalıyım?
İkisi ayrı kopyaları yönetir. Eklentinin ya da sunucunun verdiği süre tarayıcıya gider. CDN ise kendi kopyası için bu süreye uyabilir ya da panelinde yazılı süreyi uygulayabilir. Panelde hangi seçeneğin açık olduğunu kontrol edin; güncellemeden sonra iki kopyanın da yenilendiğini Ağ sekmesinden doğrulayın.